የአቶ ሰማነህ የሕይወት ታሪክ መጽሐፍ ተራ የግለሰብ ታሪክ አይደለም። የአንድ ሰው የሕይወት ጉዞ ሳይኾን የትውልድ ማስታወሻ ነው። የአገር መዝገብ ነው። ከገጠር የኢትዮጵያ ክፍሎች ተነስተው እስከ ዓለም አቀፍ መድረክ የደረሱት የሚጋሩት ህያው የትውልድ ማስረጃ ነው።&nbsp;መጽሐፉ አንድ ግለሰብ እንዴት በችግር ውስጥ ተፈትኖ እንደሚያድግ ያሳያል። ከወላጆቹ የተጀመረው ታሪክ፣ ወደ ልጅነት ተረኮች ያቀናል። የትምህርትና የተማሪ ቤት ትግል፣ የፖለቲካ ግፍ፣ የእስር ቤት ጥላ፣ የውጭ ሀገር ተሞክሮ፣ የዲፕሎማሲ ዓለም፣ የጦርነት ቀጠናዎች፣ የሰብዓዊ ድጋፍ ሥራ፣ የሃይማኖትና የማኅበረሰብ አገልግሎት እና መሰል ታሪኮችን በአንድ ሕይወት ውስጥ ያስቃኛል።&nbsp;“ሕይወት ረጅም መንገድ ናት፤ ሰው ግን በሚያልፍባት መንገድ ይታወቃል” የሚባለውን አባባል በድርሳነ ሰማነህ መጽሐፍ ውስጥ ተመስክሯል። የመጽሐፉ ትልቁ ጥንካሬ የታሪኩ ስፋት ነው። ታሪኩ ከግለሰብ ሕይወት አልፎ የኢትዮጵያን የፖለቲካና የማኅበራዊ ለውጦች ይዳስሳል። የደርግ ዘመንን እስከነ-ቡጉሩ ተጽፏል። የአብዮት ዘመን ፍርሃትን በድርሳኑ ተከትቧል። የቻይናን የኮሚኒስት ሥርዓት ከውጪ ሳይኾን ከውስጥ ያሳያል። የአፍጋኒስታንን ጦርነት በተመድ ሠራተኛ ዓይን ይተርካል። ካናዳንም እንደ መጨረሻ የስደት ማረፊያ ብቻ ሳይሆን እንደ ዐዲስ የማንነት መስክ ያቀርባታል።&nbsp;ይህ ታሪክ በአንድ ሰው ላይ ብቻ የቆመ አይደለም። የኢትዮጵያውያን የትውልድ ትርክት ነው። “ሰው ዘመኑን አይመርጥም፤ ዘመኑ ግን ሰውን ይፈትነዋል” የሚለውን ሐሳብ በግልጽ ያሳያል።&nbsp;ከሥነ-ጽሑፋዊ አንጻር የመጽሐፉ አወቃቀር የሚስብ ነው። ክፍሎቹ በጊዜ ቅደም ተከተል ተደርድረዋል። ይህ አንባቢው የገጸ ባሕርዩን እድገት እንዲከታተል ያደርገዋል። ከ“ረዳት አልባው ወሊድ” እስከ “በካናዳ ፓርላማ” የሚደርሰው ጉዞ የማንነት ሽግግርን በጥልቅ ያሳያል። በመጀመሪያ የነበረው የገጠር ልጅ በመጨረሻ ዓለም አቀፍ ተቋማትን የሚያነጋግር ሰው ይኾናል።&nbsp;በዚህ ውስጥ የ“ሽግግር” ሐሳብ ትልቅ ቦታ አለው። ከገጠር ወደ ከተማ። ከኢትዮጵያ ወደ ዴንማርክ። ከዴንማርክ ወደ ቻይና። ከቻይና ወደ አፍጋኒስታን። ከጦርነት ወደ ሰላም። ከፍርሃት ወደ ተስፋ። ይህ ሁሉ ታሪኩን የከፍታና የዝቅታ፣ እንዲሁም የእውቀት ጉዞ ያሳያል።&nbsp;በተለይ የቻይና ምዕራፎች በጣም አስደሳች ናቸው። ኢትዮጵያዊ ተማሪ በማዖ ዘመን ቻይና ያየውን ሲተርክ አጃኢብ ያሰኛል። ይህ የኢትዮጵያ ተማሪዎች በሩቅ ምሥራቅ የነበራቸው የተማሪ ቤት ሕይወትን በጉልህ የሚያሳይ ታሪካዊ&nbsp;ሰነድ ነው። በተለይ “ከቻይና እና ማዖ ሴቱንግ ጋር ትውውቅ” እና “የቻይናን ታላቅነት የመረዳት ጅማሮ” የሚሉት ምዕራፎች የፖለቲካ እውቀትን ከግል ተሞክሮ ጋር ያጣመሩ ናቸው። የቻይና ክፍሎች ታሪካዊ ክብደት አላቸው። አንድ ኢትዮጵያዊ ተማሪ በማዖ ዘመን ቻይናን ከውስጥ ሲመለከት የሚያቀርበው ዕይታ በዐማርኛ ሥነ-ጽሑፍ ውስጥ ብርቅ ነው። በተለይ “የቻይናን ታላቅነት የመረዳት ጅማሮ” የሚለው ርዕስ፣ የባለታሪኩን የዓለም ዕይታን የመዘገብ አቅም እንድናደንቅ ይጋብዛል።&nbsp;አቶ ሰማነህ የተመድ ሠራተኛ ኾኖ በአፍጋኒስታን የነበረው ቆይታ በመጽሐፉ ውስጥ በስፋት ተካቷል። እነዚህ የአፍጋኒስታን ክፍሎች እጅግ ልብ አንጠልጣይ ናቸው። ከታሊባን ጋር በነበራቸው አንዳንድ ስብሰባዎች መካከል የሚከሰቱ ነገሮች ልብን ሰቅዘውና ቆንጥጠው የመያዝ አቅም አላቸው። የአፍጋኒስታን ምዕራፎች መጽሐፉን ከተራ የስኬት ታሪክ ያሻግሩታል። በታሊባን መካከል መኖር፣ ሞትን በቅርብ ማየት፣ በእምነት ላይ ፈተና መጋፈጥን ምን እንደሚመስል በሚገባ ያንጸባርቃል። እነዚህ ሁሉ የሰው ልጅ ውስጣዊ ጥንካሬን ይፈትናሉ። በዚህ ቦታ መጽሐፉ ጀግንነትን በተመለከተ ዐዲስ አተያይ ይሰጠናል። ባለታሪኩ ጀግና ነው፤ ግን ከፍርሃት ነጻ አይደለም። የሚገርመው ይህ ነው። ጀግንነቱ በፍርሃቱ ውስጥ ነው።አቶ ሰማነህ በሙጅሃዲን የታገተበት ክፍልም አስደንጋጭና ልብ የሚያንጠለጥል ክፍል ነው። እንደ በሰርግ ላይ ጫማ መሰወር የሚመስሉ ትንንሽ ትዕይንቶች እንኳን ታሪኩን ሕያው ያደርጉታል። ታሪኩ በዓለም ፖለቲካ መካከል የቆመ ሰው ውስጣዊ ስሜትን ያሳያል።&nbsp;መጽሐፉን በክፍል በክፍል ማየት ለሚፈልግ እጅግ ብዙ ነገሮችን ማለት ይችላል። ለዚህ ጽሑፍ እንዲኾን ግን መጽሐፉን በሦስት ዋና ዋና መስመሮች እንመልከተው።&nbsp;አንደኛየእድገት ታሪክን በሚገባ ቀርቧል። አንድ ልጅ በልምድ እየተፈተነ ወደ ሙሉ ማንነት የሚያድግበትን ጉዞ መጽሐፉ በሚገባ ያሳያል።&nbsp;ሁለተኛእንደ ድኅረ-ቅኝ ግዛታዊ የሥነ ጽሑፍ ሥራ መነበብ ይችላል። የዴንማርክ ተረክ - የምዕራቡን፣ የቻይና እና የአፍጋኒስታን ቆይታው - ምሥራቅን፣ በኢትዮጵያ በነበረው ቆይታ - አፍሪካን እንዲሁም የአሜሪካ እና የካናዳ ታሪኮችን በአንድ ሕይወት ውስጥ ያገናኛል። የባሕል ግጭትን፣ የማንነት ጥያቄን፣ የስደት ሥነ-ልቦናን ያቀርባል። መጽሐፉ ድኅረ-ቅኝ ግዛታዊ የሥነ ጽሑፍ አተያይ ለመተንተን ሰፊ እድል ይሰጣል። ባለታሪኩበምዕራብና በምሥራቅ መካከል ይጓዛል። ከ“ነጮች” ጋር ያለው ግንኙነት፣ በቻይና ያገኘው ዐዲስ የዓለም ዕይታ፣ በተመድ ያለው ዓለም አቀፍ ልምድ ... እነዚህ ሁሉ አንድ አፍሪካዊ ራሱን በዓለም እንዴት እንደሚያይና እንደሚያሳይ ምሳሌ የሚኾን መጽሐፍ ነው።&nbsp;ሦስተኛእንደ እማኝያዊ ሥነ ጽሑፍ ይህን መጽሐፍ መመልከት ይቻላል። የግፍ ዘመንን በሕይወት ያለፈ ሰው የሚያቀርበው የምስክርነት መጽሐፍ ነው። የእስር ቤት ልምዶች፣ የፖለቲካ ጭቆና፣ የጦርነት ጥላዎች … ሁሉም የታሪክ ማስረጃ ይኾናሉ።&nbsp;የመጽሐፉ ትልቁ ጥንካሬ ውስብስብ ጉዳዮችን ለሁሉም ሰው እንዲኾን ተደርጎ መቅረቡ ነው። ምዕራፎቹ ከባድ የአካዳሚ ቃላትን ሳይጠቀሙ ጥልቅ የኾኑ ሐሳቦችን ግን ያቀርባሉ። ይህ መጽሐፉን ለምሁርም ለተራ አንባቢም ተደራሽ ያደርገዋል። “ጥልቅ ውኃ ጸጥ ይላል” እንዲሉ፣ ትልቅ ልምድ በተረጋጋ አነጋገር በዚህ መጽሐፍ ላይ ይስተዋላል።&nbsp;ይህ የአቶ ድርሳነ ሰማነህ መጽሐፉ የተስፋ መጽሐፍ ነው። በችግር ውስጥ ያለች መውጫ ቀዳዳን ብዙ ቦታ እናገኛለን። ለአንባቢውም ተስፋን ይሰጣል። በገጠር ተወልዶ ዓለም መድረክ መድረስ እንደሚቻል ያሳያል። ትምህርት የሕይወት መለወጫ መኾኑን በገደምዳሜው ያስረዳል።&nbsp;ይህ መጽሐፍ “ታሪክ ለማስታወስ” ብቻ የተጻፈ አይደለም። “ትውልድ እንዲማር” የተጻፈ ነው። የአቶ ሰማነህ ሕይወት ከግል ስኬት በላይ የጽናት ምሳሌ ነው። ከአንዲት የኢትዮጵያ ክፍል ተነስቶ ዓለምን የዞረ ሰው ታሪክ ነው። “ሰው ሲሞት ታሪኩ ካልተጻፈ ሁለት ጊዜ ይሞታል” ይባላል። ይህ መጽሐፍ ግን አንድ ሕይወትን በቃል ያባዛል። እንኳን ተጻፈ ያሰኛል።&nbsp;መጽሐፉ የሚያነሳቸው ርዕሶች ጥልቅ የኾነ ሥነ-ጽሑፋዊ እና ታሪካዊ ክብደት አላቸው። ይህ መጽሐፍ “እኔ ማን ነኝ?” የሚለውን ጥያቄ ብቻ አይጠይቅም፤ “አገር ሰውን እንዴት ትሠራለች?” የሚለውንም ይጠይቃል እንጂ።&nbsp;በሥነ-ጽሑፋዊ አተያይ፣ መጽሐፉ ግለ-ሕይወት ታሪካዊ ዘውግ ቢኾንም አቀራረቡ በደንብ ሲጤን የጉዞ ትርክት ባሕርይንም አዝሏል። ባለታሪኩ ከኢትዮጵያ ገጠር ይነሳል። ከዚያ ወደ ዓለም ይጓዛል። ዴንማርክ ይሄዳል። ቻይናን ከእግር እስከራሷ ያያል። ይኖራል። አፍጋኒስታንን እስከ ክንብንቧ ያስቃኘናል። ካናዳ ያርፋል። ይህ ጉዞ የቦታ ጉዞ ብቻ አይደለም። የአስተሳሰብ ጉዞ ነው። የማንነት ጉዞ ነው። የፖለቲካ ንቃተ ሕሊና ጉዞ ነው። “ሰው ካልሄደ አያውቅም” እንዲሉ፣ ባለታሪኩ ዓለምን እያየ ራሱን ይረዳል።&nbsp;የመጽሐፉ ትልቁ ጥንካሬ የታሪክና የግል ሕይወት መጣመሩ ነው። ድርሳነ ሰማነህ ላይ ባለታሪኩ በታሪክ መካከል ቆሞ እናየዋለን። የደርግ ዘመን፣ የአብዮት ሽብር፣ የማዖ ቻይና፣ የአፍጋኒስታን ጦርነት፣ የ9/11 ክስተት … እነዚህ ሁሉ ከባለታሪኩ የግል ትዝታ ጋር ተጣምረዋል። ይህም፣ መጽሐፉን የግል ትዝታ ብቻ ሳይሆን የታሪክ ሰነድ ያደርገዋል።&nbsp;“እፉኝቱ አብዮት እና እኔ” በሚለው ክፍል ላይ የሥነ-ልቦናዊ አተያዮችን እንድንመለከት ምቹ አጋጣሚ እናገኛለን። እስር፣ ፍርሃት፣ ጥርጣሬ፣ የሞት ጥላ፣ የአባት ሞትና ጸጸት … እነዚህ ሁሉ የባለታሪኩን ውስጣዊ ስብራት ያሳያሉ። አንድ ሰው በፖለቲካ ማዕበል ውስጥ እንዴት እንደሚፈተንም ኹነኛ አስረጅ የኾነ ክፍል ኾኖ እናገኘዋለን።&nbsp;መጽሐፉ የህላዌነት ጉዳይንም ያነሳሳል። የህልውና ጭንቀትን ይጠቁማል። “ለምን እኖራለሁ?” “ለምን ተረፍሁ?” የሚለውን ጥያቄ ውስጡ ይሸከማል። “ከሞት ወደ መሰንበት” የሚለው ርዕስ ብቻ እንኳን ይህን ያሳያል።&nbsp;መጽሐፉ ውስጥ የምናገኛቸው ንዑስ ርዕሶቹ ከውበታቸው በተጨማሪ በራሳቸው ታሪኩን ይናገራሉ። “ባቡርና አውሮፕላን ቆሞ አይጠብቅም”፣ “በሰርግ ላይ የተሰወረው ጫማዬ”፣ “እሥረኛው እሥረኛ ሲጠይቅ” የሚሉት ርዕሶች አንባቢን የሚስቡ ናቸው። የንዑስ ርዕስ አወጣጡ ከቃላዊ ትርክት ጋር ይመሳሰላሉ። ልክ እንደ ፈሊጥ፣ ልክ እንደተረትና ምሳሌ ልክክና ስክክ ያሉ ናቸው።&nbsp;በአጠቃላይ፣ ይህ መጽሐፍ የአንድ ሰው ሕይወት ብቻ ሳይሆን የአንድ ትውልድ ታሪክ ነው። ከገጠር ወደ ዓለም የወጣ ኢትዮጵያዊ የማንነት ጉዞ ነው። የትምህርት ኃይልን፣ የጽናት ዋጋን፣ የታሪክ ግፍን፣ የሰው ልጅ የመቋቋም አቅምን ያሳየ መጽሐፍ ነው። “እሳት ያላየ ወርቅ አይጠራም” እንዲሉ፣ የአቶ ሰማነህ ሕይወት በፈተና ውስጥ የተቀረጸ ነው።

ድርሳነ ሰማነህ በተሰኘው መጽሐፍ ላይ የቀረበ የመጽሐፍ ዳሰሳ

On March 8, 2026—International Women’s Day—the warm, intimate space of Hirut Jazz in Toronto became the setting for a memorable literary debut. Author and journalist Sosina Ashenafi introduced her short story collection Orange Coat (ብርቱካናማው ኮት), offering readers an evening where literature, culture, and reflection intertwined.The book—known in Amharic as Birtukanamaw Kot—presents a series of stories that delve into the layered realities of human experience. Ashenafi explores themes of womanhood, intimacy, displacement, longing, envy, love, and mortality, all while illuminating the subtle tensions within social bonds. Her storytelling is marked by a quiet intensity, where even the smallest emotional shifts are rendered with striking clarity.Rather than standing at a distance, Ashenafi writes from within her characters’ inner worlds. Her prose carries a closeness that makes each story feel lived-in, as if the reader is not merely observing but inhabiting the emotional terrain. The result is a collection that feels deeply personal, yet widely relatable.A defining feature of Orange Coat is its refusal to settle into easy conclusions. Ashenafi’s endings resist closure; instead, they echo. They leave behind questions, impressions, and moments of stillness that linger well beyond the page. It is in these quiet afterspaces that her stories continue to unfold in the reader’s mind.The launch itself reflected the spirit of the book—intimate, thoughtful, and culturally rich. Attendees gathered not only to celebrate a new publication but also to connect through shared stories and heritage. Members of the Ethiopian community, alongside Toronto’s broader literary audience, filled the venue with a sense of anticipation and appreciation.Early responses suggest that Orange Coat signals the arrival of a compelling literary voice. Ashenafi’s work invites readers into a reflective space where emotion and imagination meet, leaving many eager to see what she will write next.With this debut, Sosina Ashenafi offers more than a collection of stories—she opens a conversation, one that lingers quietly, much like the final lines of her work.

Where Stories Linger: Sosina Ashenafi’s Orange Coat Debuts in Toronto’s East End

By GMD &amp; SARToronto, October 25, 2025 — Invited by the mother of one of the film’s central figures — a dear friend and a remarkably kind person — we never expected to witness such a profound act of generosity. Thank you, Grace, for inviting us. Thanks for the Liver is more than a documentary; it’s a testament to friendship, courage, and selfless love that illuminated the night at the Elizabeth Bader Theatre.The film, directed by University of Toronto alum Fraser Allan Best, premiered earlier this month at Toronto’s Hot Docs Cinema. It chronicles Best’s extraordinary journey from life-threatening illness to recovery, made possible through a life-saving liver donation from his friend and fellow U of T graduate, Robbie Grant.Born with glycogen storage disease type 1b, a rare genetic condition that affects fewer than 100 people in Canada, Best’s liver could no longer sustain him. By 2017, his health was deteriorating rapidly, and his dream career in journalism seemed to be slipping away. Then came an act of true friendship that would change — and save — his life.Grant, who studied political science and philosophy alongside Best at U of T, didn’t hesitate when he learned what his friend was facing. “Fraser had a significant risk of death if he didn’t get the organ,” Grant recalls. “For me, the risk was small. It was clearly the right thing to do.”In August 2020, surgeons removed part of Grant’s liver and transplanted it into Best. The operation was a success — and so began a new chapter for both men.Through more than 300 hours of candid footage, Thanks for the Liver captures the fear, humour, and deep humanity of Best’s journey. His partner, Kathryn Pierce, helped document some of the film’s most intimate moments, including his fragile but hopeful steps through hospital corridors after surgery.“I’m not only in excellent health,” Best reflects in the film, “but I’ve also achieved a quality of life that I never had before the transplant.”The screening, attended by family, friends, and supporters — including Grant’s mother, whose presence added a deeply personal note to the evening — ended in heartfelt applause and tears of admiration.Thanks for the Liver isn’t just a documentary. It’s a love letter to friendship — and a powerful reminder that sometimes, the greatest gift one human being can give another is the chance to live.

Thanks for the Liver: A U of T Friendship That Saved a Life

የሥነ ጽሑፍ ሳሎን ከሂሩት ካፌ ጋር በመተባበር ታላቁን ኢትዮጵያዊ ባለቅኔና ጸሐፌ ተውኔት ሎሬት ጸጋዬ ገብረመድሕንን የሚዘክር የሥነ ጽሑፍና የኪነጥበብ ዝግጅት ነሐሴ ወር ላይ ያካሂዳሉ።ዝግጅቱ ነሐሴ 11 ቀን 2018 ዓ.ም. August 11, 2026 ከምሽቱ 6፡00 ጀምሮ በቶሮንቶ 2050 Danforth Avenue በሚገኘው ሂሩት ካፌ ይካሄዳል። በዝግጅቱም የሎሬት ጸጋዬ ሕይወት፣ ሥራዎችና ለኢትዮጵያ ሥነ ጽሑፍና ቲያትር ያበረከቱት ዘላቂ አስተዋጽዖ ይዘከራል።በዝግጅቱ ላይ ከሎሬት ጸጋዬ ጋር በቅርበት የሠራውና በበርካታ የሥራዎቹ መድረክ ላይ የተወነው አንጋፋው ተዋናይ፣ ፕሮዲዩሰርና የሕግ ባለሙያ አበበ ባልቻ ይገኛል። አበበ ባልቻ ከሎሬት ጸጋዬ ሥራዎች መካከል በተለይም “ኦቴሎ”ን ጨምሮ በበርካታ የተውኔት ሥራዎች ላይ በመተወን ከባለቅኔው ጋር በቀጥታ ከሰሩ ከያኒያን መካከል ዋነኛው ነው።የሥነ ጽሑፍ ሳሎን በኢትዮጵያዊያንደራሲያን፣ ገጣሚያን፣ ጸሐፌ ተውኔቶችና የሥነ ጽሑፍ አድናቂያን መካከል የሥነ ጽሑፍ ውይይትና ልውውጥን ለማጠናከር በዋትስአፕ የተቋቋመ ማኅበረሰብ ሲሆን፣ ባለፉት ሁለት ዓመታት በመቶዎች የሚቆጠሩ የሥነ ጽሑፍ ባለሙያዎችንና አፍቃሪያንን አገናኝቷል። የሳሎኑ መሥራቾችም ፀሐፊና ጋዜጠኞቹ ሶስና&nbsp;አሸናፊ እና ገዛኸኝ መኮንን ናቸው።የሎሬት ጸጋዬን ሕይወትና ሥራ በተወለዱበት ወር ለመዘከር ከአበበ ባልቻ ጋር የታቀደው ይህ ዝግጅት ባለፈው ዓመት በሁኔታዎች አለመመቸትምክንያት ሳይካሄድ ቀርቶ ነበር። በዚህ ዓመት ግን አበበ ባልቻ ዳግም ቶሮንቶ በመገኘቱ ዝግጅቱ&nbsp;ተዘጋጅቷል።የሥነ ጽሑፍና የኪነጥበብ ወዳጆች ሁሉ ነሐሴ 11 ቀን 2018 ዓ.ም. ከምሽቱ 6፡00 ጀምሮ በሂሩት ካፌ በመገኘት ታላቁን ባለቅኔና ጸሐፌ ተውኔት ሎሬት ጸጋዬ ገብረመድሕንን አብረው እንዲዘክሩ ጥሪ ቀርቧል።

የሥነ ጽሑፍ ሳሎን እና ሂሩት ካፌ ከአንጋፋውአርቲስት አበበ ባልቻ ጋር ሎሬት ጸጋዬ ገብረመድሕንን ይዘክራሉ

New Perspective አዲስ ቅኝት

አዲስቅኝት New perspective YouTube  Channel is an entertainment and news Channel based community stories that have human interest!


https://addisperspective.com/category/current-issue/

https://www.facebook.com/newperspectiveethio